Aşı hastalık yapma yeteneği yok edilmiş bakteri veya virüslerin ya da bakterilerin zehirli toksinlerinin etkilerinin yok edilmesiyle elde edilmiş biyololojik maddelerdir. Hayvanlara veya insanlara uygulandığında, hastalığın ortaya çıkmasını ve hastalıkların kötü etkilerinin oluşumunu engeller. Aşıdan sonra oluşan antikorlar vücutta uzun süre kalırlar. Mikropla karşılaşma anında mikrobun vücuda girmesine engel olarak hastalık oluşmasını engellerler.

AŞI YAPILIRKEN NELERE DİKKAT EDİLİR?

1. Aşı belli aralıklarla yapılamalıdır. Aşı aralarındaki süreye dikkat edilmelidir. Aşılar 1-2 ay aralarla yapılmalıdır.
2. Aşı, bu konuda eğitim görmüş yetkili bir sağlık personeli ya da hekim tarafından yapılmalıdır. Eczaneden aşı alarak herhangi bir yerde aşı yaptırılması kesinlikle doğru değildir.
3. Aşıdan önce bebekler ve çocuklar mutlaka sağlık kontrolünden geçirilmelidir. Ateşli durumlarda ya da enfeksiyon hallerinde aşı ertelenir. Hafif ateş aşıya engel değildir.
4. Aşının yan etkileri hekiminiz tarafından belrtilmelidir .Aşıdan sonra karşılalaşılacak problemlere karşı bilinçli olmalısınız
5. Bir ya da birkaç aşı aynı anda uygulanabilr, hiçbir sakıncası yoktur.

AŞI TAKVİMİ

Aşılar bebeğin doğumu ile başlar.

1. HEPATİT B AŞISI Hepatit B aşısı bebek doğar doğmaz yapılmalıdır. Eğer annede hepatit B taşıyıcılığı varsa, aşı ile birlikte hiperimmun gammaglobülün uygulanır. Aşının 2. dozu 1 ay sonra, 3. dozu 6 ay sonra yapılır. Aşının yan etkisi yoktur. Kas içine uygulanır. Aşı, Sağlık Bakanlığı'nın ulusal aşı takvimi programına alınmışır. Sağlık kuruluşlarında ücretsiz yaptırılabilir.
2. BCG AŞISI 2. Ayda uygulanır. Tek doz yapılır. 5 yaşında PPD kontrolü ile tekrarlanır. Aşıdan 3-4 hafta sonra aşı yerinde kızarıklık ve kabuklanma görülür. Bu aşının tuttuğunu gösterir. Bazen aşıdan sonra koltuk altında bcg adeniti dediğimiz bir şişlik görülebilir. Böyle durumlarda hekiminize başvurmak gerekir.
3. DİFTERİ-BOĞMACA-TETANOS-ÇOCUK FELCİ-HİB AŞISI 5'li karma aşı dediğimiz aşıdır. İlk dozu 2. ayda BCG aşısı ile beraber uygulanır. 1-2 ay aralıklarla 3 kez yapılır. 18. ayda ve 5 yaşta tekrarlanır. Ulusal aşı takviminde HİB aşısı bulunmaz. Aşı bazen ateşe neden olabilir. Ateş düşürücü ile kontrol altına alınabilir. İthal aşılarda yan etki son derece azdır.
4. PNÖMOKOK AŞISI Zatürre aşısı olarak da bilinir. Gelişmiş ülkelerde 2-3 yıldan beri her bebeğe uygulanmaktadır. Ülkemizde bir yıldan beri yapılmaktadır. 1-2 ay ara ile 3 defa yapılır; 1 yıl sonra rapel dozu tekrarlanır. Pnömokoklar bebeklerde ve çocuklarda zatürreye, sinüzite, orta kulak iltihabına ve kana geçerek ağır ve ciddi enfeksiyonlara neden olabilir. Dünyada her yıl 5 yaşın altında bir milyonun üzerinde bebek pnömokok enfeksiyonları ile yaşamlarını kaybetmektedir. Bu da aşının ne kadar gerekli olduğunun bir kanıtıdır. Sağlık Bakanlığı'nın ulusal aşı takviminde yoktur.
5. KIZAMIK-KIZAMIKÇIK-KABAKULAK AŞISI Üçlü karma denilen aşıdır. 1 yaşında ilk dozu uygulanır, 5 yaşta rapeli yapılır. Eğer kızamık salgını varsa 9 aydan itibaren tek olarak kızamık aşısı yapılır. 15. ayda üçlü aşı tekrar edilir. Kola, kas içine uygulanır. Ulusal aşı takvimine girmiştir. Sağlık kuruluşlarında yaptırılabilir. Yan etkisi yok denecek kadar azdır. Bazen kızamığa benzer döküntüler 3-4 gün sonra hafif bir ateşle görülebilir.
6. SU ÇİÇEĞİ AŞISI Tek doz olarak cilt altına uygulanır. 12 aydan sonra yapılır. Ulusal aşı takvimine henüz girmemiştir.
7. HEPATİT A AŞISI Ülkemizde 2 yaşından sonra 6 ay ara ile uygulanır. Kas içine yapılır. Yan etkisi yoktur. Gelişmiş ülkelerde 1 yaşından sonra uygulanabilmektedir.
8. GRİP AŞISI Son yıllarda bebeklik döneminde de uygulanmaya başlanmıştır. 3 yaşın altında 2 doz halinde yarımşar olarak bir ay ara ile uygulanır. 3 yaşın üzerinde tek doz uygulaması yeterlidir. Rutin bir aşı değildir.